Rus tili sintaksisi: Sodda gap turlari — taqdimot
Sodda gap turlari bo'yicha 12 ta slayddan iborat taqdimot tuzish kerak, bunda gapning grammatik asoslari va ikkinchi darajali bo'laklari yoritilishi shart. Rus tilida gap turlari maqsadiga ko'ra (darak, so'roq, buyruq) va tuzilishiga ko'ra (yig'iq, yoyiq) tasniflanadi. Slaydlarda V.V. Vinogradovning sintaktik tahlil tizimiga tayanib, gap bo'laklarining o'zaro bog'lanish usullari (moslashuv, boshqaruv, yonma-yonlik) ko'rsatilishi kerak. Taqdimotda kamida 10 ta turli sintaktik namunalar tahlil qilinishi lozim.
Кирилчада: Рус тили синтаксиси: содда гап турлари тақдимот
Shu mavzuda tayyor taqdimot — 1 daqiqada, AI bilan
TayyorlashRus tili sintaksisi: Sodda gap turlari: taqdimot rejasi
- 1Sintaksis fani va gap tushunchasi
- 2Gapning grammatik asosi: ega va kesim
- 3Gap turlari: maqsadiga ko'ra tasnifi
- 4Gap turlari: hissiyotiga ko'ra (undovli)
- 5Yig'iq va yoyiq gaplar
- 6Ikkinchi darajali bo'laklar: aniqlovchi, to'ldiruvchi, hol
- 7Gap bo'laklarining bog'lanish usullari
- 8Bir tarkibli gaplar va ularning turlari
- 9Sintaktik tahlil tartibi va namunalari
- 10Xulosa: Sodda gapning murakkab gaplardagi o'rni
Yozish maslahatlari
- Ega va kesimni har doim bir xil rangda (masalan, qizil) ajratib ko'rsating. Bu vizual tahlilni osonlashtiradi.
- Bog'lanish usullarini (moslashuv, boshqaruv, yonma-yonlik) sxematik tarzda chizing. O'qlar orqali so'zlarning qaysi biri boshqaruvchi ekanligini ko'rsating.
- Bir tarkibli gaplarga alohida e'tibor qarating, chunki ular talabalar uchun eng ko'p chalkashlik keltirib chiqaradi.
- Gap tahlilida 'sintaktik daraxt' usulidan foydalaning. Bu murakkab gap tuzilishini tushunishni osonlashtiradi.
- Har bir qoidaga mos gap tuzing va uni tahlil qiling. Nazariyani amaliyot bilan bog'lash eng yaxshi usuldir.
Qanday manbalar qidirish kerak
- Akademik asar: V.V. Vinogradov, 'Rus tili: Grammatik ta'limot'.
- Darslik: N.S. Valgina, 'Zamonaviy rus tili: Sintaksis'.
- Ilmiy maqola: Sintaktik tahlil metodikasi bo'yicha ilmiy jurnallar.
- Qo'llanma: Rus tili amaliy sintaksisi bo'yicha oliy maktab darsliklari.
Bu mavzuda ko'p uchraydigan xatolar
- Egani noto'g'ri belgilash. Kesimni noto'g'ri so'roq bilan topish egani xato belgilashga olib keladi.
- Bir tarkibli gaplarni noto'g'ri tasniflash. 'Egasiz' gaplar bilan 'kesimsiz' gaplarni adashtirish.
- Bog'lanish usullarini aralashtirish. Boshqaruv va moslashuv o'rtasidagi farqni aniq ajrata olmaslik.
- Ikkinchi darajali bo'laklarning sintaktik vazifasini e'tiborsiz qoldirish. Ularni faqat morfologik jihatdan tahlil qilish, sintaktik emas.
Himoyada so'ralishi mumkin
- 1.Gapning grammatik asosi deganda nimani tushunasiz?
- 2.Rus tilida so'zlar bog'lanishining qanday usullari mavjud?
- 3.Bir tarkibli gaplar qanday farqlanadi?
- 4.Sodda gap yoyiq va yig'iq bo'lishi nimaga bog'liq?
Ko'p so'raladigan savollar
Slaydlar soni necha bo'lishi kerak?
12 ta slayd yetarli, asosiy urg'u sxemalarga qaratilishi kerak.
Qaysi bo'lim eng qiyin?
Bog'lanish usullari (moslashuv, boshqaruv) talabalar uchun eng qiyin qismdir.
Qanday qilib sxema chizish mumkin?
Maxsus dasturlar (PowerPoint Shapes) yoki 'sintaktik daraxt' chizish usulidan foydalaning.
Qaysi manbalar ishonchli?
N.S. Valginaning sintaksis bo'yicha kitoblari eng obro'li manbalardir.
Taqdimotni qanday yakunlash kerak?
Sodda gapni murakkab gapning 'g'ishti' sifatida ko'rsatib xulosa qiling.
Tahlil uchun qancha misol kerak?
Kamida 10 ta turli xil sintaktik qurilmadagi gaplar.
Vaqtingizni tejang — AI tayyorlab beradi
Yuqoridagi reja asosida to'liq taqdimot 30-60 soniyada tayyor bo'ladi. Xatolik bo'lsa — pul avtomatik qaytariladi.
Rus tili sintaksisi: Sodda gap turlari — tayyorlashRus tili: boshqa mavzular
- Rus tilida fe’l zamonlari va ularning qo‘llanilishi referat
- Rus tilida otlarning kelishiklari (Padeji) referat
- Rus tilida tinish belgilari va ularning qoidalari referat
- Rus tilida frazeologizmlar va ularning turlari referat
- Rus tilida otlarning jins (rod) kategoriyasi referat
- Rus tilidagi fe'l zamonlari tizimi mustaqil
- Rus tilidagi kelishiklar tizimi mustaqil
- Rus tilidagi tinish belgilari mustaqil
- Rus tilida otlarning rod (jins) kategoriyasi mustaqil
- Rus tilida sifat darajalari mustaqil
- Rus tili fonetikasi: Unli va undoshlar tizimi taqdimot
- Rus tili leksikologiyasi: Sinonim va antonimlar taqdimot
