Turkiston general-gubernatorligining tashkil etilishi va uning mustamlakachilik siyosati — taqdimot

"Turkiston general-gubernatorligining tashkil etilishi va uning mustamlakachilik siyosati" mavzusidagi taqdimot 12 ta slaiddan iborat bo'lishi kerak. Slaydda Rossiya imperiyasining XIX asrning 60-70-yillaridagi bosqinchilik yurishlari va 1867-yil 11-iyuldagi imperator farmoni bilan Turkiston general-gubernatorligi tuzilgani ochib beriladi. Birinchi general-gubernator K.P. Kaufman faoliyati va o'lka boshqaruvining harbiy-mustamlakachilik tizimi tahlil qilinadi. Shuningdek, yer-suv siyosati, paxta yakkahokimligining o'rnatilishi va mahalliy aholining og'ir ahvoli raqamlar orqali ko'rsatiladi. Yakunda mustamlakachilikka qarshi xalq noroziliklari xulosa qilinadi.

Кирилчада: Туркистон генерал-губернаторлигининг ташкил етилиши ва унинг мустамлакачилик сиёсати тақдимот

Shu mavzuda tayyor taqdimot — 1 daqiqada, AI bilan

Tayyorlash

Turkiston general-gubernatorligining tashkil etilishi va uning mustamlakachilik siyosati: taqdimot rejasi

1Rossiya imperiyasining Turkistonni bosib olish shart-sharoitlari
21867-yil: Turkiston general-gubernatorligining ta'sis etilishi
3O'lkaning ma'muriy-hududiy tuzilishi va boshqaruv tizimi
4Birinchi general-gubernator K.P. Kaufman va uning siyosati
5Harbiy-mustamlakachilik boshqaruvining xarakterli xususiyatlari
6Mustamlakachilik davrida yer-suv islohotlari va soliqlar
7O'lkaning xomashyo bazasiga aylantirilishi va iqtisodiy qaramlik
8Temiryo'l qurilishi va uning iqtisodiy-harbiy ahamiyati
9Paxta yakkahokimligining o'rnatilishi va uning oqibatlari
10Mustamlakachilik siyosatining mahalliy aholiga ta'siri
11Mustamlakachilikka qarshi xalq harakatlari va qo'zg'olonlar
12Foydalanilgan tarixiy manbalar va adabiyotlar

Yozish maslahatlari

Turkiston general-gubernatorligi tashkil topgan aniq sana (1867-yil 11-iyul) va uning dastlabki tarkibiy qismlarini (Sirdaryo va Yettisuv viloyatlari) xaritada ko'rsating. Bu ma'lumotning aniqligini ta'minlaydi. Masalan, Toshkent shaharining ma'muriy markaz bo'lganini belgilang.
Harbiy-mustamlakachilik boshqaruvining mazmunini tushuntirganda barcha hokimiyat general-gubernator qo'lida jamlanganini ochib bering. Bu boshqaruv tizimi mahalliy xalqning huquqlarini to'liq cheklaganini yozing. Masalan, uyezd va volost boshliqlari rus harbiylaridan tayinlanganini misol qiling.
K.P. Kaufman olib borgan siyosatning ikki tomonlama xarakterini (mustamlakachilik va ayg'oqchilik/ilmiy o'rganish) tahlil qiling. O'lkada rus armiyasining manfaatlarini birinchi o'ringa qo'yganini ko'rsating. Masalan, uning harbiy yurishlarini raqamlar bilan bayon qiling.
Paxta yakkahokimligi qanday joriy etilganini va uning oqibatlarini iqtisodiy tilda tushuntiring. Mahalliy dehqonlar o'z yerlaridan ayrilib, xomashyo yetishtiruvchiga aylanganini yozing. Masalan, Rossiya to'qimachilik sanoati uchun paxta xomashyosi olib ketilganini ko'rsating.
Temiryo'l (Kaspiybo'yi va Orenburg-Toshkent) qurilishining strategik maqsadlarini ochib bering. Temiryo'l orqali o'lka boyliklari metropoliyaga tashib ketilganini va harbiy qismlar tez harakatlanganini yozing. Masalan, 1888-yilda Samarqandgacha temiryo'l yetib kelganini qayd eting.
Mustamlakachilik siyosatiga qarshi chiqqan xalq qo'zg'olonlarini (masalan, 1898-yilgi Andijon qo'zg'oloni) tahlil qiling. Qo'zg'olonning sabablari va bostirilish jarayonini xolis bayon qiling. Madali eshon faoliyatiga qisqacha to'xtaling.
Taqdimot slaydlari uchun arxey va arxiv suratlari, eski xaritalar hamda jadval va diagrammalardan foydalaning. Matnlarni qisqa tezislar shaklida tuzing. O'qituvchining e'tiborini tortish uchun statistik ma'lumotlarni diagrammada ko'rsating.

Qanday manbalar qidirish kerak

O'zbekistonning yangi tarixi (2-kitib: Turkiston chor Rossiyasi mustamlakasi davrida) akademik nashridan foydalaning. Bu kitobda davrning barcha siyosiy va iqtisodiy jarayonlari to'liq ochib berilgan. Universitet kutubxonalaridan bu darslikni topishingiz mumkin.
Chor Rossiyasi davridagi arxiv hujjatlari to'plamlari va rasmiy hisobotlarni ko'rib chiqing. General-gubernatorlik ma'muriyatining yillik hisobotlari birlamchi manba hisoblanadi. Tarix institutining nashrlarini qidiring.
Prof. A. Rajabov va boshqa tarixchilarning mustamlakachilik davri iqtisodiy siyosatiga bag'ishlangan monografiyalarini o'qing. Monografiyalar yer-suv va soliq siyosatini chuqur tahlil qiladi. Ilmiy maqolalar to'plamlariga murojaat qiling.
Mahalliy xalqning ozodlik kurashlari va qo'zg'olonlar tarixiga oid ilmiy maqolalarni o'rganing. 1898-yilgi Andijon qo'zg'oloni bo'yicha maxsus tadqiqotlarni o'qing. Arxiv materiallariga asoslangan maqolalarni tanlang.
XIX asr oxiri va XX asr boshlarida Turkistonda bo'lgan Yevropa va rus sayohatchilarining esdaliklarini tahlil qiling. Bu asarlar o'lkaning ijtimoiy ahvolini chetdan turib ko'rsatib beradi. Safar xotiralaridan parchalar keltiring.
Internetdagi ishonchli ilmiy baza va elektron kutubxonalardan mustamlakachilik davri iqtisodiyotiga oid statistik ma'lumotlarni oling. Chor Rossiyasining o'lka bo'yicha soliq tushumlari jadvallaridan foydalaning. Bu raqamli dalillar taqdimotni boyitadi.

Bu mavzuda ko'p uchraydigan xatolar

Talabalar Turkiston general-gubernatorligi tuzilgan sanani (1867-yil) boshqa yillar bilan alashtirib yuborishadi. Aniq sanani yodda saqlash muhim.
Boshqaruv tizimini oddiy ma'muriy bo'linish deb o'ylashadi, uning tubdan harbiy-mustamlakachilik xarakteriga ega ekanligini unutishadi.
K.P. Kaufman faoliyatini faqat ijobiy yoki faqat salbiy bo'yoqlarda tasvirlab, tarixiy xolislikni buzishadi. Uning imperiya manfaatlarini qattiqqo'llik bilan amalga oshirganini ilmiy asosda tushuntirish kerak.
Paxta yakkahokimligi darhol o'rnatilgan deb o'ylashadi. Aslida bu jarayon temiryo'llar qurilgandan so'ng, bosqichma-bosqich kuchayganini ko'rsatish lozim.
Xalq qo'zg'olonlarini (masalan, Andijon qo'zg'oloni) tasodifiy voqea deb baholashadi. Aslida ular mustamlakachilik zulmiga qarshi tabiiy norozilik bo'lganini ochib berish kerak.
Foydalanilgan manbalar ro'yxatida faqat internet saytlarini ko'rsatib, ilmiy kitoblar va monografiyalarni kiritmaslik xato hisoblanadi.

Himoyada so'ralishi mumkin

1.Turkiston general-gubernatorligi qachon va qaysi maqsadlarda tashkil etildi?
2.Harbiy-mustamlakachilik boshqaruv tizimining asosiy prinsiplari nimadan iborat edi?
3.Birinchi general-gubernator K.P. Kaufman o'lkada qanday siyosat yuritdi?
4.Rossiya imperiyasi Turkistonda qanday yer-suv va soliq siyosatini amalga oshirdi?
5.Paxta yakkahokimligining o'rnatilishi o'lka iqtisodiyotiga qanday ta'sir qildi?
6.XIX asr oxirida yuz bergan qo'zg'olonlarning asosiy sabablari nimada edi?

Ko'p so'raladigan savollar

Taqdimot necha bet (slayd) bo'lishi kerak?

Taqdimot 12 ta slaiddan iborat bo'lishi talabga to'liq javob beradi. Bu hajmda general-gubernatorlikning tuzilishi, boshqaruv tizimi va iqtisodiy siyosat ochib beriladi. Ortiqcha sahifalar mavzuni cho'zib yuboradi.

Qaysi manbalarga tayanish lozim?

O'zbekistonning yangi tarixi darsligi, arxiv hujjatlari to'plamlari va tarixchilarning monografiyalariga tayanib yozing. Ilmiy manbalar voqealarni xolis yoritishga yordam beradi. Chor Rossiyasi davri soliq jadvallaridan foydalaning.

Taqdimotni qanday boshlash kerak?

Ishni Rossiya imperiyasining XIX asrning o'rtalarida Markaziy Osiyodagi bosqinchilik siyosati va shart-sharoitlarni tushuntirishdan boshlang. Xarita orqali bosib olingan hududlarni ko'rsating. Qisqa va mantiqiy kirish qiling.

Tayyorlashga qancha vaqt ketadi?

Ma'lumotlarni tahlil qilish, raqamlarni solishtirish va slaydlarni yasash uchun 3 kun yetarli bo'ladi. Har bir slayd uchun aniq tezislar tuzib chiqing. Vaqtni to'g'ri taqsimlash muhim.

Qaysi bo'lim eng muhim?

Harbiy-mustamlakachilik boshqaruv tizimi va paxta yakkahokimligining o'rnatilishi eng muhim bo'limlardir. Bu qism imperiyaning o'lkadagi asl maqsadini ochib beradi. Unga alohida e'tibor qarating.

Qanday xulosa yozish kerak?

Xulosada Turkiston general-gubernatorligi o'lkani Rossiya imperiyasining xomashyo bazasiga aylantirgani va mahalliy aholi og'ir ijtimoiy-iqtisodiy ahvorda qolgani umumlashtirilib yoziladi. Bu davr milliy o'zlikni anglash jarayoniga qanday ta'sir qilganini qisqa yozing. Xulosa xolis va ilmiy bo'lishi shart.

Taqdimotga qanday qilib vizual joziba berish mumkin?

O'sha davrdagi Toshkent, Samarqand shaharlarining eski suratlari, K.P. Kaufman surati va temiryo'l xaritalarini joylashtiring. Ma'lumotlarni quruq matn emas, jadvallar shaklida bering. Vizual dizayn o'qituvchiga manzur bo'ladi.

O'qituvchi himoyada nimaga ko'proq qaraydi?

Tarixiy sanalar, shaxslar va mustamlakachilik siyosatining oqibatlarini qanchalik to'g'ri tushunganingizga qaraydi. Savollarga aniq va dalillar bilan javob berish talab etiladi. Yodlangan gaplar emas, mantiqiy fikr muhim.

Vaqtingizni tejang — AI tayyorlab beradi

Yuqoridagi reja asosida to'liq taqdimot 30-60 soniyada tayyor bo'ladi. Xatolik bo'lsa — pul avtomatik qaytariladi.

Turkiston general-gubernatorligining tashkil etilishi va uning mustamlakachilik siyosati — tayyorlash