Orol dengizi inqirozi va uning O'rta Osiyo bioxilma-xilligiga ta'siri — referat

Ekologiya yo'nalishidagi ushbu dolzarb referat 18-22 bet hajmda yoki 15-18 slayddan iborat taqdimot ko'rinishida yozilishi kerak. Unda ekologik fojianing hududiy flora va faunasiga ko'rsatgan salbiy ta'siri, yo'qolib ketgan hayvon va o'simlik turlari statistik ma'lumotlar bilan isbotlanadi. Referat ekologiya va atrof-muhit muhofazasi fanlari uchun muhim akademik material hisoblanadi.

Кирилчада: Орол денгизи инқирози ва унинг ўрта осиё биохилма-хиллигига таъсири реферат

Shu mavzuda tayyor referat — 1 daqiqada, AI bilan

Tayyorlash

Orol dengizi inqirozi va uning O'rta Osiyo bioxilma-xilligiga ta'siri: referat rejasi

11. Kirish: Orol fojiasining global va mintaqaviy miqyosdagi ahamiyati
22. Orol dengizining qurishi tarixi va asosiy sabablari
33. Orolbo'yi hududi iqlimining o'zgarishi va cho'llanish jarayoni
44. Orol dengizi gidrobiologik rejimining buzilishi va sho'rlanish
55. Dengiz faunasi: Baliq turlari va suv havzasi ekotizimining halokati
66. Orolbo'yi o'simliklar dunyosining (flora) o'zgarishi va to'qayzorlar inqirozi
77. Orolbo'yi hayvonot dunyosining (fauna) kamayishi va Qizil kitobga kiritilgan turlar
88. Orolqum cho'li shakllanishi va tuz-chang bo'ronlarining biologik ob'ektlarga ta'siri
99. Orol ekologik inqirozini yumshatish bo'yicha O'zbekiston davlat dasturlari va xalqaro loyihalar
1010. Xulosa: Mintaqada bioekologik muvozanatni qayta tiklash imkoniyatlari

Yozish maslahatlari

Orol dengizining 1960-yillardan boshlab hozirgi davrgacha bo'lgan qurish xaritasini (sakkizta davrli sun'iy yo'ldosh tasvirlarini) referatga kiriting.
Orolning qurishi natijasida yo'qolib ketgan Orol mo'ylovdori yoki Amudaryo kurakburuni kabi endemik turlar haqida batafsil ma'lumot bering.
Dengiz tubiga saksaul va boshqa cho'l o'simliklarini ekish orqali yashil qoplamalar yaratish loyihalarining biologik samaradorligini tahlil qiling.

Qanday manbalar qidirish kerak

O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasining atrof-muhit holatiga oid yillik axborotnomalari: So‘nggi 30 yildagi cho‘llanish jarayonlari va suv sathining o‘zgarishi bo‘yicha aniq raqamli ma’lumotlarni tahlil qilish uchun foydalaning.
Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qo‘mitasining rasmiy hisobotlari: Orolbo‘yi hududidagi flora va fauna turlarining yo‘qolib borishi (Qizil kitob ma’lumotlari bilan solishtirish) bo‘yicha aniq ro‘yxatlarni olish uchun qidiring.
O‘zbekiston Fanlar akademiyasi Botanika instituti tomonidan chop etilgan ilmiy maqolalar to‘plami: Orol dengizi qurishi natijasida sho‘rlangan tuproqlarda moslashgan galofit o‘simliklar turlari va ularning tarqalishi haqidagi tadqiqotlarni o‘rganing.
Jahon banki va BMT Taraqqiyot dasturining Orolbo‘yi mintaqasi bo‘yicha hisobotlari: Ekologik inqirozning ijtimoiy-biologik oqibatlari va bioxilma-xillikni tiklash bo‘yicha xalqaro loyihalar haqida ma’lumot olish uchun foydalaning.

Bu mavzuda ko'p uchraydigan xatolar

Talabalar ko‘pincha Orol inqirozini faqat suv tanqisligi deb tushunadi va ekotizimdagi trofik zanjir uzilishini (masalan, baliqlarning qirilib ketishi ortidan qushlar migratsiyasining o‘zgarishi) tahlil qilmaydi. O‘rniga, suv sho‘rlanishining (mineralizatsiya) biologik turlarga bevosita ta’sirini molekulyar va ekologik jihatdan ochib bering.
Orol dengizining qurish sanalarini (1960-yillardan boshlanishi) umumiy iboralar bilan yozishadi, aniq davrlarga bo‘lishmaydi. 1960-yildan 1990-yilgacha bo‘lgan davr va 1990-yildan keyingi (Katta va Kichik Orolga ajralish) davrlarni biologik o‘zgarishlar bilan bog‘lab ko‘rsating.
Turlar yo‘qolishini faqat 'cho‘llanish' bilan izohlashadi, ammo 'solonchak' (sho‘rxok) yerlarning kengayishi oqibatida o‘simliklar qoplamining o‘zgarishi (suktsessiya jarayonlari) hisobga olinmaydi. Galofit o‘simliklarining (masalan, saksovul) ahamiyatini va ularning turlarni saqlab qolishdagi rolini alohida yoriting.
Ko‘pchilik talabalar Orol fojiasini faqat O‘zbekiston hududi bilan chegaralab qo‘yadi va qo‘shni davlatlar (Qozog‘iston, Turkmaniston) bilan bog‘liq transchegaraviy ekologik ta’sirlarni tahlil qilishmaydi. Mintaqaviy miqyosda biologik xilma-xillikning yo‘qolishi (masalan, Amudaryo va Sirdaryo deltasidagi o‘zgarishlar) bo‘yicha solishtirma tahlil qiling.

Himoyada so'ralishi mumkin

1.Orol dengizi hududida baliq turlarining qirilib ketishi oziq-ovqat zanjiridagi qaysi bo‘g‘inlarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri zararladi va bu yirtqich hayvonlarga qanday ta’sir qildi?
2.Amudaryo va Sirdaryo deltasidagi 'to‘qay' o‘rmonlarining qisqarishi bioxilma-xillikka qanday salbiy ta’sir ko‘rsatdi?
3.Orolbo‘yi hududidagi sho‘rlangan tuproqlarda qaysi o‘simlik turlari dominantlik qilmoqda va ular ekotizim barqarorligini ta’minlashda qanday rol o‘ynaydi?
4.Orol dengizi sathining pasayishi mintaqadagi mikroiqlim o‘zgarishlariga va turlarning moslashuvchanlik (adaptatsiya) jarayonlariga qanday ta’sir o‘tkazdi?

Ko'p so'raladigan savollar

Referatda rasmiy davlat qarorlari va dasturlaridan foydalanish kerakmi?

Ha, O'zbekiston Respublikasining Orolbo'yi hududini rivojlantirish va ekologik vaziyatni sog'lomlashtirish bo'yicha so'nggi qarorlaridan iqtibos keltirish muhim.

Orol fojiasiga oid ilmiy ma'lumotlarni qaysi xalqaro tashkilotlardan olish mumkin?

BMTning Atrof-muhit bo'yicha dasturi (UNEP) va Orolni qutqarish xalqaro jamg'armasi (IFAS) hisobotlari eng ishonchli manbalardir.

Orolqum cho'li haqida alohida to'xtalish kerakmi?

Albatta, yangi paydo bo'lgan Orolqum cho'lining maydoni va u yerdan ko'tarilayotgan chang-tuz zarrachalarining ta'sir doirasi ko'rsatilishi shart.

Vaqtingizni tejang — AI tayyorlab beradi

Yuqoridagi reja asosida to'liq referat 30-60 soniyada tayyor bo'ladi. Xatolik bo'lsa — pul avtomatik qaytariladi.

Orol dengizi inqirozi va uning O'rta Osiyo bioxilma-xilligiga ta'siri — tayyorlash