slide.uz
Boshlash

O‘zbek xalq musiqa ijodiyotida maqom san’ati — kurs ishi

Ushbu kurs ishi 25-30 bet hajmida bo‘lib, o‘zbek mumtoz musiqa merosini ilmiy tahlil qilishni talab etadi. Ish hajmining 60% qismini Shashmaqom tizimi, xususan, Buxoro va Xorazm maqom yo‘llarining qiyosiy tahlili tashkil etishi lozim. Mavzu doirasida maqomlarning tuzilishi, cholg‘u va ashula yo‘llari hamda ularning o‘ziga xos modal tizimi ochib beriladi. Xulosa qismida maqom san’atini yoshlar tarbiyasidagi o‘rni ilmiy asoslanishi kerak.

Кирилчада: О‘збек халқ мусиқа ижодиётида мақом сан’ати курс

Shu mavzuda tayyor kurs ishi — 1 daqiqada, AI bilan

Tayyorlash

O‘zbek xalq musiqa ijodiyotida maqom san’ati: kurs ishi rejasi

  1. 1Kirish
  2. 21-bob. Maqom san’atining tarixi va shakllanish bosqichlari
  3. 31.1. Maqom atamasining kelib chiqishi va ilmiy ta’riflari
  4. 41.2. Markaziy Osiyo musiqiy madaniyatida maqomlarning o‘rni
  5. 52-bob. Buxoro va Xorazm maqom yo‘llari: qiyosiy tahlil
  6. 62.1. Shashmaqom tarkibidagi sho‘balar va ularning badiiy xususiyatlari
  7. 72.2. Xorazm maqomlarining o‘ziga xos ijro uslublari va ritmik tuzilishi
  8. 83-bob. Maqom san’ati ijrochiligida an’ana va zamonaviylik
  9. 93.1. Zamonaviy musiqiy ta’limda maqomlarni o‘qitish metodikasi
  10. 10Xulosa
  11. 11Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati

Yozish maslahatlari

  • Tahlil jarayonida I. Rajabovning maqomlar bo‘yicha ilmiy qarashlariga tayaning. Bu sizga mavzuni nazariy jihatdan mustahkamlashga yordam beradi.
  • Maqom namunalari uchun audio yozuvlar tahlilini kiriting. Musiqiy tahlil bevosita nota matnlari va ijro ustozlari yozuvlariga asoslanishi shart.
  • Mavzuni tushuntirishda maqomdagi 'dastgoh' va 'sho‘ba' tushunchalarini chalkashtirmang. Bu ikki tushuncha o‘zbek maqom tizimining asosi hisoblanadi.
  • Ijtimoiy-madaniy kontekstni unutmang. Maqomlarning saroy musiqasi sifatidagi tarixi va xalq musiqasi bilan aloqasini ko‘rsating.
  • Xulosa qismida maqomlarning 'UNESCO' nomoddiy madaniy meros ro‘yxatiga kiritilganligini albatta qayd eting. Bu ishning dolzarbligini oshiradi.

Qanday manbalar qidirish kerak

  • I. Rajabovning 'Maqomlar masalasiga doir' nomli ilmiy asari. Musiqashunoslik kafedralari kutubxonalaridan yoki O‘zbekiston Milliy kutubxonasidan topishingiz mumkin.
  • O‘zbekiston davlat san’at va madaniyat instituti professor-o‘qituvchilari tomonidan nashr etilgan ilmiy maqolalar to‘plami. 'ZiyoNet' portalidagi 'Musiqa san’ati' bo‘limidan izlang.
  • Maqom markazi tomonidan chop etilgan notali to‘plamlar. Ularda maqomlarning ijroviy izohlari mavjud.
  • O‘zbekiston Fanlar akademiyasi San’atshunoslik instituti ilmiy jurnallari. So‘nggi 10 yillikdagi maqolalarga e’tibor bering.

Bu mavzuda ko'p uchraydigan xatolar

  • Talabalar ko‘pincha maqomni faqat klassik musiqa deb tushunishadi va uning folklor bilan bog‘liqligini inkor etishadi. Maqom va folklor o‘rtasidagi genetik aloqani hamda maqomlarning xalq ohanglari asosida shakllanganini ko‘rsating.
  • Tarixiy sanalarni noto‘g‘ri keltirish. 19-asr oxiri va 20-asr boshlaridagi nota yozuvlari tarixi bilan bog‘liq sanalarni (masalan, V.Uspenskiy yozuvlari) aniq tekshiring.
  • Terminologik xatolar, xususan, 'maqom' va 'ashula' yo‘llarini bir xil deb tushunish. Ularning shakliy farqlarini (cholg‘u qismlari va ashula qismlari) izohlang.
  • Tahlilning yuzaki bo‘lishi, faqat tarixiy ma’lumotlar bilan chegaralanish. Kurs ishi musiqiy tahlilni talab qiladi, shuning uchun ritm, lad va shakl haqida ham yozing.

Himoyada so'ralishi mumkin

  1. 1.Shashmaqom tarkibiga kiruvchi 6 ta asosiy maqom nomini ayting.
  2. 2.I. Rajabovning maqomlar bo‘yicha ilmiy qarashlari qanday yangilik keltirgan?
  3. 3.Buxoro va Xorazm maqomlari o‘rtasidagi asosiy ijro uslubi farqi nimada?
  4. 4.Maqom san’atini saqlab qolishda zamonaviy musiqiy ta’limning o‘rni qanday?

Ko'p so'raladigan savollar

Kurs ishi uchun necha bet yetarli?

25-30 bet akademik talablar uchun standart hisoblanadi. Bunda kirish, asosiy qism va xulosani to‘g‘ri taqsimlash kerak.

Qaysi manbalar eng ishonchli?

I. Rajabov, F. Karomatov va O. Ibrohimov kabi musiqashunoslarning ilmiy ishlari. Ularning kitoblari o‘zbek maqomshunosligining asosi hisoblanadi.

Ishni qanday boshlash kerak?

Avval mavzuga oid asosiy terminlar (maqom, sho‘ba, dastgoh)ni aniqlab oling. So‘ngra tarixiy manbalarni o‘rganib, reja tuzing.

Qancha vaqt ketadi?

Jiddiy yondashilsa, ma’lumotlarni yig‘ish va yozish uchun 2-3 hafta yetarli. Rejali ish qilsangiz, jarayon osonlashadi.

Qaysi bo‘lim eng muhim?

Albatta, 2-bob, ya’ni amaliy tahlil qismi. Bu yerda siz mavzuni qay darajada tushunganligingizni ko‘rsatib berasiz.

Qanday xulosa yozish kerak?

Xulosa ishning qisqa mazmuni emas, balki tahlillar natijasida kelgan ilmiy xulosalaringiz bo‘lishi kerak. Muammoga yechim taklif qiling.

Vaqtingizni tejang — AI tayyorlab beradi

Yuqoridagi reja asosida to'liq kurs ishi 30-60 soniyada tayyor bo'ladi. Xatolik bo'lsa — pul avtomatik qaytariladi.

O‘zbek xalq musiqa ijodiyotida maqom san’ati — tayyorlash

Musiqa madaniyati: boshqa mavzular