Asosiy mazmunga o'tish
slide.uz
Boshlash

Ingliz tili gap tuzilishi (Sentence Structure) — test

Ingliz tili gap tuzilishi bo'yicha testlar sintaktik qoidalarni tekshirishga qaratilgan bo'lib, odatda 15-25 savoldan iborat. Asosiy maqsad gapdagi ega, kesim va to'ldiruvchilarning to'g'ri joylashuvini, shuningdek, 'clauses' (ergash gaplar) bog'lanishini aniqlashdir. Testlar 'gapni qayta qurish' (sentence transformation) yoki 'xatolarni topish' (error correction) formatida keladi. Bu mavzu grammatik aniqlikni baholash uchun eng yuqori ko'rsatkich hisoblanadi.

Кирилчада: Инглиз тили гап тузилиши (сентенcе струcтуре) тест

Shu mavzuda tayyor test — 1 daqiqada, AI bilan

Tayyorlash

Ingliz tili gap tuzilishi (Sentence Structure): test rejasi

  1. 11. Oddiy gap tuzilishi (S+V+O)
  2. 22. Ega va kesimning moslashuvi
  3. 33. Bog'lovchilar va ularning vazifasi
  4. 44. Ergash gaplar (Dependent clauses)
  5. 55. Nisbiy olmoshlar (Relative pronouns)
  6. 66. Gapni qayta qurish (Transformation)
  7. 77. Inversiya (Inversion) qoidalari
  8. 88. Parallel tuzilmalar (Parallelism)
  9. 99. Xatolarni topish va tahrirlash
  10. 1010. So'zlar tartibi (Word order)
  11. 1111. Amaliy sintaktik tahlil
  12. 1212. Xulosa: akademik yozma uslub

Yozish maslahatlari

  • Gapning 'skeleti'ni toping (Subject + Verb). Qolgan so'zlar (qo'shimcha ma'lumotlar) shu skelet atrofida quriladi. Masalan, 'The man who lives next door is nice'.
  • Inversiya qoidalarini yodlang. 'Never', 'Rarely', 'Only' kabi so'zlar gap boshida kelsa, kesim oldinga o'tadi. Masalan, 'Never have I seen...'.
  • Bog'lovchilarni (Conjunctions) to'g'ri ishlating. 'Although' (garchi) bilan 'but' (lekin) bir gapda kelmaydi. Bu sintaktik xato hisoblanadi.
  • Parallel tuzilmalarga e'tibor bering. Ro'yxatdagi barcha so'zlar bir xil grammatik shaklda bo'lishi kerak. 'I like swimming, running and to hike' - xato, 'I like swimming, running and hiking' - to'g'ri.
  • Nisbiy olmoshlarni (Who, Which, That) to'g'ri tanlang. Odamlar uchun 'Who', narsalar uchun 'Which/That' ishlatiladi. Bu testlarda juda ko'p uchraydi.
  • Ega va kesim masofasini kuzating. Agar ega ko'plikda bo'lsa, kesim ham ko'plikda bo'lishi kerak, ular o'rtasida qancha so'z bo'lmasin. Masalan, 'The books on the table ARE'.
  • Gapni qayta qurishda (Transformation) vaqtni tejang. Asl gapning ma'nosini o'zgartirmasdan, faqat tuzilishini o'zgartiring. Bu qobiliyat akademik yozuv uchun juda muhim.

Qanday manbalar qidirish kerak

  • 'Practical English Usage' (Michael Swan). Sintaksis va gap tuzilishi bo'yicha eng obro'li qo'llanma.
  • Cambridge 'Grammar and Vocabulary for IELTS'. Gap tuzilishi va sintaktik qoidalar bo'yicha yuqori darajadagi manba.
  • 'Elements of Style' (Strunk & White). Akademik yozma uslubda to'g'ri gap qurish bo'yicha klassik asar.
  • British Council veb-saytidagi 'Writing' bo'limi. Gap turlari va ularning tuzilishi bo'yicha bepul darslar.
  • Ilmiy maqolalar tahrirlash qo'llanmalari. Akademik ingliz tilida gaplarni qanday qilib ravon va to'g'ri tuzish bo'yicha ko'rsatmalar.
  • O'zbekiston universitetlaridagi akademik yozuv (Academic Writing) darsliklari. Mahalliy standartlarga mos sintaktik tahlil metodlari.

Bu mavzuda ko'p uchraydigan xatolar

  • Bog'lovchilarni noto'g'ri ishlatish. Bir gapda ikki bog'lovchini birlashtirish (Because... so... kabi) xatodir.
  • Inversiya qoidasini noto'g'ri qo'llash. Inversiyada yordamchi fe'lni unutish ko'p uchraydigan xato.
  • Ega va kesim moslashuvini buzish. Ega bilan kesim orasida ko'p so'z bo'lsa, moslashuvni unutish.
  • Nisbiy olmoshlarni chalkashtirish. 'Which' o'rniga 'Who' ishlatish yoki aksincha.
  • Gaplarni juda uzun va chalkash tuzish. Akademik yozuvda sodda va tushunarli gaplar har doim ma'qul.
  • Parallelizmni buzish. Bir qatorda fe'l, ot va sifatni aralashtirib yuborish.

Himoyada so'ralishi mumkin

  1. 1.Inversiya nima va u qachon ishlatiladi?
  2. 2.Gap tuzilishida ega va kesim moslashuvi qanday tekshiriladi?
  3. 3.Parallel tuzilmalar nima uchun muhim?
  4. 4.Ergash gap (clause) va ibora (phrase) o'rtasidagi farq nima?
  5. 5.Gapni qayta qurishda ma'no o'zgarib ketmasligi uchun nima qilish kerak?
  6. 6.Bog'lovchilar gapning ma'nosini qanday o'zgartirishi mumkin?

Ko'p so'raladigan savollar

Gap tuzilishini qancha vaqtda o'rganish mumkin?

Asosiy qoidalarni 2-3 haftada o'rganasiz, ammo ularni ravon yozish uchun amaliyot kerak.

Eng katta xato nima?

Ko'p talabalar gapni juda murakkablashtirib yuborishadi. Eng yaxshisi - sodda va aniq gaplar.

Qaysi manba eng yaxshi?

Michael Swan ning 'Practical English Usage' kitobi bu borada tengsiz.

Testlarda qanday savollar ko'p?

Xatolarni topish (Error identification) va gaplarni birlashtirish savollari eng ko'p uchraydi.

Qanday boshlash kerak?

Sodda gap (S+V+O) tuzilishidan boshlang. Keyin unga qo'shimcha qismlarni qo'shishni o'rganing.

O'qituvchi nimaga qaraydi?

Siz grammatik qoidalarga qat'iy amal qilasizmi va yozishingiz ravonmi, shunga qaraydi.

Taqdimotda qanday ko'rsatish kerak?

Slaydlarda gap tuzilishini sxema (diagramma) ko'rinishida ko'rsating.

Yozma ishda qanday xulosa yoziladi?

Xulosada qanday qilib murakkab gaplarni soddalashtirish va tushunarli yozish haqida yozing.

Vaqtingizni tejang — AI tayyorlab beradi

Yuqoridagi reja asosida to'liq test 30-60 soniyada tayyor bo'ladi. Xatolik bo'lsa — pul avtomatik qaytariladi.

Ingliz tili gap tuzilishi (Sentence Structure) — tayyorlash

Foydali qo'llanmalar

Ingliz tili: boshqa mavzular