Diqqatning xossalari va turlari — test

Diqqatning xossalari (hajmi, barqarorligi, taqsimlanishi, ko'chirilishi) bo'yicha testlar 10-15 ta savolni o'z ichiga oladi va javoblar odatda 1-2 betli referat yoki tahliliy varaq talab qiladi. Diqqat – psixikaning alohida jarayoni bo'lib, u insonning faoliyatini ma'lum bir ob'ektga qaratish va uni tanlash jarayonidir. Testlarda diqqatning hajmini o'lchovchi 'shulga jadvali' yoki 'korrektura sinovi' kabi metodikalar haqida savollar tez-tez uchraydi. Diqqatning ixtiyoriylik va ixtiyorsizlik xususiyatlari ham imtihonning asosiy mavzularidan biridir.

Кирилчада: Диққатнинг хоссалари ва турлари тест

Shu mavzuda tayyor test — 1 daqiqada, AI bilan

Tayyorlash

Diqqatning xossalari va turlari: test rejasi

1Diqqat psixologik jarayon sifatida
2Diqqatning fiziologik mexanizmlari
3Diqqatning ixtiyorsiz turlari
4Ixtiyoriy diqqatning shakllanishi
5Ixtiyoriy bo'lmagan (post-ixtiyoriy) diqqat
6Diqqatning barqarorligi tushunchasi
7Diqqatning hajmi va ko'rsatkichlari
8Diqqatning taqsimlanishi: ko'p vazifalilik
9Diqqatning ko'chirilishi va uning tezligi
10Diqqatning tarqoqligi va uning sabablari
11Diqqatni o'lchash metodikalari (Shulga jadvali)
12Diqqatni rivojlantirish mashqlari
13Xulosa: diqqatning o'quv faoliyatidagi o'rni
14Foydalanilgan adabiyotlar

Yozish maslahatlari

Diqqatning har bir xossasini (4 ta asosiy) ta'riflang va hayotiy misol keltiring; bu javobni to'liq va tushunarli qiladi. Masalan, 'taqsimlanish'ga darsda yozib o'tirib, o'qituvchini eshitishni misol qiling. Bu testlarda amaliy vaziyatlarni yechishda yordam beradi.
Ixtiyoriy va ixtiyorsiz diqqat o'rtasidagi farqni aniqlovchi kalit so'zlarni toping (ixtiyoriy - maqsad, ixtiyorsiz - qiziqish). Ixtiyorsiz diqqat tashqi ta'sirga (shovqin, yorug'lik) bog'liq. Ixtiyoriy diqqat esa iroda kuchi bilan bog'liq.
Diqqatni o'lchash uchun ishlatiladigan 'Shulga jadvali'ni qanday ishlashini o'rganing; bu amaliy testlarda juda ko'p tushadi. Raqamlarni tartib bilan topish tezligi diqqat hajmini aniqlashini biling. Bu metodikaning muallifi va maqsadi haqida aniq ma'lumotga ega bo'ling.
Diqqatning chalg'ish sabablarini tahlil qiling; bu testlarda vaziyatli savollarga javob berishda kerak bo'ladi. Charchoq, shovqin yoki qiziqish yo'qligi diqqatni pasaytiradi. Bularni 'tashqi' va 'ichki' omillarga ajratishni o'rganing.
Post-ixtiyoriy diqqat tushunchasini yaxshi o'zlashtiring; bu ixtiyoriy diqqatning eng yuqori bosqichi. Qiziqib qolgan ishda iroda sarflamay diqqatni ushlab turishni tushuntiring. Masalan, sevimli kitobni o'qiyotganda chalg'imaslik.
Diqqat va xotira o'rtasidagi bog'liqlikni tushuning; diqqat yaxshi bo'lmasa, xotirada ma'lumot saqlanmaydi. Diqqat xotira uchun 'darvoza' vazifasini bajarishini yozing. Bu psixologik nazariyalarni bog'lashda muhim.
Mnemotexnika usullari diqqatni qanday yaxshilashini tushuning; bu amaliy tavsiyalar qismida kerak bo'ladi. Masalan, diqqatni jamlash uchun ma'lum vaqt oralig'ida ishlash (Pomodoro texnikasi).

Qanday manbalar qidirish kerak

A.V. Petrovskiyning 'Umumiy psixologiya' darsligi (diqqat boblari). Bu rus psixologiya maktabining fundamental asari.
Psixologik diagnostika bo'yicha qo'llanmalar (Shulga jadvali, korrektura sinovi tavsifi). Universitet kutubxonalarida mavjud.
O'zbek tilidagi pedagogika va psixologiya ensiklopediyalari. Diqqatning ilmiy ta'riflari uchun.
Kognitiv psixologiya bo'yicha zamonaviy maqolalar. 'Attention' mavzusidagi ilmiy tadqiqotlar bazasini qidiring.
Talabalar uchun psixologiyadan amaliy mashg'ulotlar to'plami. Metodikalarni o'rganish uchun.
E.G'oziyevning 'Psixologiya' (o'quv qo'llanma). O'zbekiston ta'lim tizimiga moslashtirilgan asosiy darslik.

Bu mavzuda ko'p uchraydigan xatolar

Diqqatning barqarorligi va hajmini adashtirish; barqarorlik - vaqt, hajm - bir vaqtda qamrab olinadigan narsalar soni. Ularning o'lchov birliklarini aniq ajrating.
Ixtiyoriy va post-ixtiyoriy diqqatni chalkashtirish; ixtiyoriyda qattiq iroda kerak, post-ixtiyoriyda esa qiziqish yetarli. Buni misollar bilan isbotlang.
Diqqatni faqat 'kuzatuvchanlik' deb tushunish; diqqat - bu tanlash va jamlash jarayoni. Kuzatuvchanlik esa diqqatning natijasi.
Shulga jadvalini noto'g'ri izohlash; jadvalni noto'g'ri tartibda to'ldirish yoki o'lchash vaqtini inobatga olmaslik. Metodikani to'liq tushunib oling.
Atamalarni noto'g'ri ishlatish; diqqat 'taqsimlanishi' o'rniga 'bo'linishi' deb atash ilmiy emas. 'Taqsimlanish' atamasidan foydalaning.
Diqqat va persepsiya (idrok) o'rtasidagi chegarani bilmaslik; diqqat - idrokni yo'naltiruvchi mexanizm. Ularni bir xil tushunish xatodir.

Himoyada so'ralishi mumkin

1.Diqqatning fiziologik asosi nima?
2.Shulga jadvali yordamida diqqatning qaysi xossasi o'lchanadi?
3.Diqqatning ko'chirilishi va taqsimlanishi o'rtasidagi farq nimada?
4.Diqqatning rivojlanishiga ta'sir qiluvchi omillar qaysilar?
5.Post-ixtiyoriy diqqat qanday vujudga keladi?
6.Diqqatning hajmi cheklanganmi va buni qanday tushuntirasiz?

Ko'p so'raladigan savollar

Bu mavzu uchun necha betli referat yozish kerak?

Mavzu nazariy jihatdan 2 bet, amaliy metodikalar bilan 3-4 bet bo'lishi maqbul.

Qaysi manbalar eng ishonchli?

Asosan E.G'oziyev darsliklari va psixologik diagnostika bo'yicha rasmiy qo'llanmalar.

Ishni qanday boshlash kerak?

Diqqatning ta'rifi va uning psixik jarayonlar tizimidagi o'rnidan boshlang.

Qancha vaqt ketadi?

5-6 soat ichida sifatli referat yozish mumkin.

Qaysi bo'lim eng muhim?

Diqqatning turlari va ularning xususiyatlari bo'limi eng muhim sanaladi.

Qanday xulosa yozish kerak?

Diqqatni rivojlantirishning ahamiyati va uni o'quv jarayonida qo'llash yo'llari haqida yozing.

Taqdimotga qanday aylantirish mumkin?

Har bir xossa uchun bitta sxema yoki jadval yarating va amaliy topshiriq qo'shing.

O'qituvchi nimaga e'tibor beradi?

Nazariy tushunchalarning amaliy metodikalar bilan bog'liqligini tushunishingizga.

Vaqtingizni tejang — AI tayyorlab beradi

Yuqoridagi reja asosida to'liq test 30-60 soniyada tayyor bo'ladi. Xatolik bo'lsa — pul avtomatik qaytariladi.

Diqqatning xossalari va turlari — tayyorlash