slide.uz
Boshlash

D.I. Mendeleyevning davriy qonuni va davriy sistemasi — taqdimot

Ushbu mavzu bo'yicha taqdimot 12-15 ta slaydni o'z ichiga olishi kerak va u davriy qonun mohiyatini vizual tasvirlashga qaratilgan bo'lishi lozim. Birinchi qismda qonunning tarixi, ikkinchi qismda zamonaviy jadval tuzilishi, uchinchi qismda esa elementlarning davriy o'zgarishi tushuntirilishi kerak. Taqdimot oxirida xulosaviy jadval va nazorat savollari keltiriladi.

Кирилчада: Д.и. менделейевнинг даврий қонуни ва даврий системаси тақдимот

Shu mavzuda tayyor taqdimot — 1 daqiqada, AI bilan

Tayyorlash

D.I. Mendeleyevning davriy qonuni va davriy sistemasi: taqdimot rejasi

  1. 1Kirish: Mendeleyev va davriy qonun tarixi
  2. 2Davriy qonun ta'rifi
  3. 3Davriy sistemaning tuzilishi (davrlar va guruhlar)
  4. 4S-P-D-F elementlarining joylashuvi
  5. 5Elementlarning fizik xossalarining davriy o'zgarishi
  6. 6Atom radiusi va ionlanish energiyasining o'zgarish qonuniyati
  7. 7Mendeleyevning bashoratlari va ularning ahamiyati
  8. 8Zamonaviy davriy sistema va uning kamchiliklari
  9. 9Xulosa: Davriy qonunning kimyo rivojidagi o'rni
  10. 10Foydalanilgan adabiyotlar

Yozish maslahatlari

  • Mendeleyevning dastlabki jadvali bilan zamonaviy jadvalni yonma-yon qo'yib solishtirish slaydni qiziqarli qiladi.
  • Davrlar va guruhlar bo'ylab atom radiusi o'zgarishini grafik shaklida ko'rsating, matndan qoching.
  • Lantanoidlar va aktinoidlarning alohida joylashuvi sababini elektron konfiguratsiya orqali tushuntiring.

Qanday manbalar qidirish kerak

  • D.I. Mendeleyevning 'Kimyoning asoslari' (Osnovy ximii) klassik darsligini o'rganing; bu asar davriy qonunning dastlabki ta'riflari va elementlarning fizik-kimyoviy xossalarini tushunish uchun birlamchi manba hisoblanadi.
  • Oliy o'quv yurtlari uchun mo'ljallangan 'Anorganik kimyo' darsliklaridan (masalan, N.N. Greenwood va A. Earnshaw muallifligidagi xalqaro adabiyotlar) foydalaning; bunda davriy sistemaning zamonaviy kvant-mexanik talqiniga e'tibor qarating.
  • Ilmiy arxivlar yoki 'Journal of Chemical Education' kabi nufuzli jurnallardan davriy qonunning tarixiy rivojlanishi va Mendeleyevning 'eka-elementlar' (galiy, germaniy, skandiy) bashoratiga oid ilmiy maqolalarni izlang.
  • Fanlar akademiyasining kimyo institutlari tomonidan nashr etilgan ilmiy to'plamlar yoki kimyo tarixi bo'yicha monografiyalardan foydalaning; bu manbalarda davriy qonun yaratilishidagi turli olimlarning (Mayer, Nyulends) hissasi qiyosiy tahlil qilinadi.

Bu mavzuda ko'p uchraydigan xatolar

  • Talabalar ko'pincha davriy qonunning ta'rifini 'atom massasi' bilan bog'lab xato qilishadi, vҳоlbuki Mendeleyev davrida bu to'g'ri bo'lgan bo'lsa-da, zamonaviy ta'rif 'atom yadro zaryadi'ga asoslanadi. Javobingizda har doim Moseley qonuni (1913-yil) va yadro zaryadiga urg'u bering.
  • Ko'pchilik 'davr' va 'guruh' tushunchalarini chalkashtirib, elementlarning valentlik elektronlari konfiguratsiyasini noto'g'ri aniqlaydi. Buni to'g'rilash uchun elementning elektron formulasini yozib, oxirgi qavatdagi elektronlar soni va orbitallar to'lish tartibini tahlil qilish kerak.
  • Talabalar Mendeleyevning davriy tizimni yaratishda faqat kimyoviy xossalarga tayanganini aytib, fizik xossalar (zichlik, erish harorati) bog'liqligini inobatga olishmaydi. Ta'rifda elementlarning ham fizik, ham kimyoviy xossalarining atom massasiga (keyinchalik zaryadiga) davriy bog'liqligini albatta qayd etish zarur.
  • Ko'pgina taqdimotlarda 'nobel gazlari'ning kashf etilishi Mendeleyev tizimini inkor etdi degan noto'g'ri fikr keltiriladi. Aksincha, bu yangi elementlar tizimning 0-guruhiga joylashtirilib, qonuniyatning universalligini isbotlaganini tushuntirish kerak.

Himoyada so'ralishi mumkin

  1. 1.D.I. Mendeleyev davriy qonunni shakllantirishda qaysi elementlarning atom massalarini qayta hisoblab chiqishni talab qilgan va nima uchun?
  2. 2.Mendeleyev bashorat qilgan 'eka-alyuminiy', 'eka-bor' va 'eka-silitsiy' elementlari bugungi kunda davriy sistemaning qaysi o'rnida joylashgan?
  3. 3.Genri Moseleyning 1913-yilda o'tkazgan rentgen-spektroskopik tajribalari davriy qonun ta'rifini qanday o'zgartirdi?
  4. 4.Davriy sistemada lantanoidlar va aktinoidlar oilasining alohida qator qilib chiqarilishiga kimyoviy jihatdan qanday asos keltirish mumkin?

Ko'p so'raladigan savollar

Taqdimotda tarixiy ma'lumot qancha bo'lishi kerak?

Maksimal 1-2 slayd, asosiy e'tibor qonuniyatlarga qaratilishi kerak.

Qaysi vizual vositalar eng samarali?

Interaktiv animatsiyali davriy jadvaldan foydalaning.

Taqdimotni qanday yakunlash to'g'ri?

Mendeleyevning ilmiy bashoratlari haqida qiziqarli fakt bilan yakunlang.

Vaqtingizni tejang — AI tayyorlab beradi

Yuqoridagi reja asosida to'liq taqdimot 30-60 soniyada tayyor bo'ladi. Xatolik bo'lsa — pul avtomatik qaytariladi.

D.I. Mendeleyevning davriy qonuni va davriy sistemasi — tayyorlash

Foydali qo'llanmalar

Kimyo: boshqa mavzular